Page 93 - Demo

91P%u00ebr ta kuptuar nj%u00eb vep%u00ebr arti, ve%u00e7 t%u00eb tjerash duhet ta studiojm%u00eb edhe n%u00eb kontekstin historik, pra: kush e ka krijuar at%u00eb, kur, ku dhe si. Duke m%u00ebsuar rreth artistit, ne mund t%u00eb kuptojm%u00eb m%u00eb shum%u00eb p%u00ebr vepr%u00ebn, pse ai ka zgjedhur subjektin p%u00ebrkat%u00ebs dhe pse e ka pikturuar n%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb. Historia e artit shton njohuri t%u00eb tjera nga ato q%u00eb ne nxjerrim gjat%u00eb kritik%u00ebs. P%u00ebr shembull, edhe pse gjat%u00eb kritik%u00ebs kemi dh%u00ebn%u00eb nj%u00eb gjykim p%u00ebr vlerat artistike t%u00eb vepr%u00ebs, mbas m%u00ebsimit t%u00eb fakteve historike, rreth artistit, periudh%u00ebs, stilit, subjektit etj., jemi n%u00eb gjendje t%u00eb japim nj%u00eb gjykim m%u00eb t%u00eb sakt%u00eb p%u00ebr t%u00eb. Ashtu si n%u00eb kritik%u00ebn e artit, edhe n%u00eb historin%u00eb e artit mund t%u00eb ndjekim t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn strategji dhe t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebt hapa gjat%u00eb k%u00ebrkimit: P%u00ebrshkrimi: Zbulojm%u00eb kur, ku dhe nga kush %u00ebsht%u00eb krijuar vepra e artit.N%u00eb k%u00ebt%u00eb faz%u00eb, historian%u00ebt p%u00ebrpiqen t%u00eb gjejn%u00eb kush %u00ebsht%u00eb autori i vepr%u00ebs, ku dhe kur e ka krijuar at%u00eb. T%u00eb dh%u00ebnat p%u00ebr autorin, q%u00eb nxirren nga shkrime t%u00eb ndryshme n%u00eb revista, gazeta, libra arti etj. jan%u00eb shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme gjat%u00eb p%u00ebrshkrimit t%u00eb vepr%u00ebs.Analiza: Zbulojm%u00eb stilin unik t%u00eb vepr%u00ebs. M%u00ebnyr%u00ebn e tij t%u00eb t%u00eb parit t%u00eb fenomeneve, artisti na e tregon n%u00ebp%u00ebrmjet veprave q%u00eb krijon. Historian%u00ebt e quajn%u00eb k%u00ebt%u00eb, stil individual t%u00eb artist%u00ebve ose, th%u00ebn%u00eb ndryshe, m%u00ebnyr%u00eb personale e p%u00ebrdorimit t%u00eb elementeve dhe t%u00eb parimeve t%u00eb artit p%u00ebr t%u00eb shprehur ndjenja dhe ide. Pas shum%u00eb vitesh studimesh, nj%u00eb historian %u00ebsht%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb njoh%u00eb aft%u00ebsit%u00eb e tiparet dalluese t%u00eb stilit t%u00eb nj%u00eb artisti, m%u00ebson si %u00ebsht%u00eb zhvilluar e %u00ebsht%u00eb p%u00ebrsosur gradualisht ky stil dhe %u00ebsht%u00eb n%u00eb gjendje t%u00eb na tregoj%u00eb n%u00ebse vepra e artit %u00ebsht%u00eb b%u00ebr%u00eb n%u00eb fillimet apo n%u00eb periudhat e m%u00ebvonshme t%u00eb karrier%u00ebs s%u00eb tij.Interpretimi: Zbulojm%u00eb se si artist%u00ebt ndikohen nga realiteti q%u00eb i rrethon.Kur interpretojn%u00eb nj%u00eb vep%u00ebr arti, historian%u00ebt marrin parasysh ndikimin q%u00eb koha dhe vendi ka tek artisti. Ata e din%u00eb q%u00eb veprat me t%u00eb nj%u00ebjtin subjekt, t%u00eb krijuara n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn koh%u00eb, por n%u00eb vende t%u00eb ndryshme, reflektojn%u00eb tradita dhe vlera t%u00eb dallueshme nga nj%u00ebra-tjetra. Si rezultat, k%u00ebto vepra mund t%u00eb duken shum%u00eb t%u00eb ndryshme po t%u2019i krahasosh mes tyre. Gjithashtu, edhe piktura me t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn tem%u00eb, t%u00eb punuara n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjtin vend, por n%u00eb koh%u00eb t%u00eb ndryshme, mund t%u00eb ken%u00eb shum%u00eb pak t%u00eb p%u00ebrbashk%u00ebta. Epoka kur artist%u00ebt kan%u00eb jetuar ka nj%u00eb ndikim shum%u00eb t%u00eb madh n%u00eb vepr%u00ebn e tyre artistike, ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb idet%u00eb dhe teknikat q%u00eb ata zgjedhin p%u00ebr t%u2019i interpretuar k%u00ebto ide. Fig. 1. %u201cI verbri udh%u00ebheq t%u00eb verbrit%u201d ose %u201cParabola e t%u00eb verb%u00ebrve%u201d, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb piktur%u00eb e artistit t%u00eb Rilindjes flamande Piter Brugel i vjetri. Tempera dhe vaj n%u00eb kanavac%u00eb, 1568, 86 x 154 cmHISTORI ARTIT%u00eb lexojm%u00eb nj%u00eb vep%u00ebr arti1